عبور از سقف تعیین شده غنى‌سازى‌/ارسال پیام جدیّت ایران به اروپا
1398/04/13

•عبور ذخایر اورانیوم غنى‌سازى شده جمهورى اسلامى ایران از سقف ۳۰۰ كیلوگرم (سقف تعیین شده در برجام)، مولد مباحث تازه‌اى در حوزه سیاست خارجى كشورمان است.

واقعیت امر این است كه اقدام هوشمندانه اخیر جمهورى اسلامى ایران، پیام قاطعانه‌اى را به طرف مقابل، آن هم حدود یكسال پس از خروج ترامپ از برجام مخابره كرده است. این تصمیم هوشمندانه و قاطعانه در حالى اعلام شد كه طى یك سال اخیر، تروئیكاى اروپایى (سه كشور انگلیس، فرانسه و آلمان) نه تنها اقدامى در راستاى احیاى برجام و منافع ملت ایران صورت ندادند، بلكه با بازى مستقیم خود در زمین ترامپ، زمینه را براى مهار همزمان قدرت «هسته‌اى»، «موشكى» و «منطقه‌اى» كشورمان فراهم ساختند.

مطابق بند ۳۶ برجام، جمهورى اسلامى ایران حق دارد در صورت نقض تعهدات طرف مقابل، تعهدات برجامى خود را به‌صورت كلى یا جزئى متوقف سازد. ازاین‌رو اقدام اخیر جمهورى اسلامى ایران از پشتوانه‌اى كاملا حقوقى و فنى برخوردار است.

از سوى دیگر، آمریكا همچنان رویكرد «فشار» و «مذاكره» را در دستور كار سیاست خارجى خود (در قبال ایران) قرار داده است. این در حالى است كه موضوعاتى مانند انهدام پهپاد آمریكایى توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامى و اراده جمهورى اسلامى ایران مبنى بر كاهش تعهدات خود در برجام، قدرت مانور دولت ترامپ را به‌شدت محدود ساخته است. در چنین شرایطى عبور ذخایر اورانیوم غنى‌سازى شده ایران از مرز ۳۰۰ كیلوگرم، قدرت جمهورى اسلامى ایران را در منازعه با طرف مقابل، تقویت كرده است.

 

تبعات حقوقى و راهبردى اقدام قاطعانه ایران‌

گام برداشته شده از سوى جمهورى اسلامى ایران در خصوص توقف بخشى از تعهدات خود در برجام، نه تنها در تعارض با متن و سند برجام قرار ندارد، بلكه منتج به انهدام قطعات بزرگ پازل مشترك «آمریكایى - اروپایى» علیه كشورمان خواهد شد. در چنین شرایطى، سه كشور اروپایى (آلمان، انگلیس و فرانسه) سعى دارند با تكیه بر ساختار حداقلى، قطره چكانى و مبهم اینستكس و استفاده از بازوان رسانه‌اى و تبلیغاتى خود در غرب، جمهورى اسلامى ایران را در خصوص توقف تصمیم اخیر شوراى عالى امنیت ملى كشورمان تحت فشار قرار دارند. بنابراین، اقدام اخیر جمهورى اسلامى ایران، از دو منظر «حقوقى» و «راهبردى» قابل تفسیر است. با این حال، بُعد راهبردى موضوع، به مراتب نسبت به بُعد حقوقى آن ارجحیت و اهمیت بیشترى دارد. در وهله اول، اقدام اخیر جمهورى اسلامى ایران، مانع از چینش پازل مشترك ضد ایرانى واشنگتن و تروئیكاى اروپایى خواهد شد. چینش این پازل مشتر ك و خطرناك از ابتداى سال ۲۰۱۷ میلادى، یعنى از زمان حضور ترامپ در كاخ سفید آغاز شد. در آن زمان، «ترزا مى‌نخست وزیر انگلیس و «امانوئل ماكرون»رئیس جمهور فرانسه نقش محورى و پررنگى در تعریف این نقشه مشترك ایفا كردند. «برجام دفرمه شده»، «حفظ تعهدات هسته‌اى ایران»، «خروج آمریكا از برجام»، «مهار قدرت موشكى ایران»، «متزلزل كردن قدرت منطقه‌اى ایران» اجزا و قطعات كلان این پازل را تشكیل مى‌دهند. تاكتیك‌هاى مقطعى و اخم و لبخندهاى هدفمند مقامات اروپایى و تاخیر هدفمند سه كشور آلمان، انگلیس و فرانسه در راه اندازى ساز و كار مالى ویژه (اینستكس) نیز اجزاى كوچك این پازل را تشكیل مى‌دهند.

 

ارسال پیام جدیت ایران به اروپا

عبور ذخایر اورانیوم غنى‌سازى شده جمهورى اسلامى ایران از مرز ۳۰۰ كیلوگرم، پیام جدیت جمهورى اسلامى ایران در برداشتن گامهاى بعدى را به طرف مقابل (به‌صورت خاص سه كشور اروپایى) مخابره كرده است. یكى از اصلى‌ترین تلاشهاى اتحادیه اروپا طى روزهاى آتى، تلاش براى وادارسازى جمهورى اسلامى ایران نسبت به توقف روند فعلى خواهد بود. در این‌راستا اتحادیه اروپا سه اقدام را صورت خواهد داد :

الف) افزایش رفت و آمد مقامات اروپایى به ایران‌

ب)      ارسال سیگنال‌هاى تهدیدآمیز به ایران ازجمله تهدید به وضع تحریم‌ها

ج)       بزرگ‌نمایى كاذب در خصوص ساختار اینستكس و طرح ادعاى جدیت اروپا در حفظ برجام‌

بدون‌شك، تنها راه مواجهه با این بازى هدفمند اتحادیه اروپا، یكى اصرار بر كاهش تعهدات جمهورى اسلامى ایران وفق سند برجام و دیگرى، تبیین بدعهدى‌هاى كشورهاى اروپایى در قبال برجام طى سالهاى اخیر (به‌خصوص پس از خروج كاخ سفید از برجام) مى‌باشد.

اظهارات روز چهارشنبه رییس جمهور در جلسه هیأت دولت مبنى بر این‌كه «از ۱۶ تیر ماه، اقدام بعدى را انجام خواهیم داد، اگر بناست اظهار تأسف كنید، بفرمایید! غنى‌سازى ما دیگر ۶۷. ۳ نخواهد بود، به هر مقدار كه بخواهیم غنى‌سازى خواهیم كرد.» و یا این هشدارى كه آقاى روحانى به اروپایى‌ها دادندكه «اگر در مورد اراك به تعهدات خود عمل نكنید ما به شرایط قبلى بازمى گردیم، یعنى به شرایطى كه به قول شما خطرناك است»، حكایت از آن دارد كه ایران مصمم است تحت فشار اروپا، دیگر از تصمیمى كه گرفته است، عقب‌نشینى نكند.

از سوى دیگر، طرح دوباره موضوع «غنى‌سازى صفردرصدى ایران» از سوى مقامات آمریكایى نشان مى‌دهد كه باید گارد بسته و سختى را در مقابل هرگونه زیاده‌خواهى طرف آمریكایى و اروپاییها اتخاذ كرد. بدون‌شك، جمهورى اسلامى ایران بنابه فرموده رهبر معظم انقلاب، در قبال مسائل ناموسى كشور كمترین باج و امتیازى به طرح مقابل نخواهد داد. بدیهى است كه در این خصوص، وزارت امور خارجه و دستگاه دیپلماسى كشورمان وظیفه مهمى بر دوش دارد. لازم است مصادیق اقدامات ناكافى اروپا، به‌صورت جدى و رسمى از سوى ایران تبیین شود. بدون‌شك در این معادله، مخاطب جمهورى اسلامى ایران تنها ملت ایران نخواهد بود، بلكه افكار عمومى دنیا، باید در جریان چنین بدعهدى‌ها و ناكافى بودن اقدامات اروپا در حفظ برجام قرار گیرد. در این صورت، پروژه مشترك ضد ایرانى ایالات متحده آمریكا و اتحادیه اروپا به بن بست خواهد رسید.

نكته بعدى به تقویت «گفتمان اقتدار» در حوزه سیاست خارجى كشورمان باز مى‌گردد. گفتمان صحیح سیاست خارجى بارها از سوى رهبر معظم انقلاب در قالب «سیاست خارجى انقلابى» مطرح شده است. به این معنا كه سیاست خارجى كه بتواند حداكثر منافع ما را تأمین كند. بنابراین، باید كاملا مقتدرانه با طرف مقابل سخن گفت و آن‌ها را بابت عدول از تعهدات بین‌المللى خود زیر سؤال برد. این قاعده در قبال رفتار اخیر اروپا نیز صادق است. عقلانیت سیاسى و اقتدار ملى ایجاب مى‌كند كه جمهورى اسلامى ایران بر مسیرى كه اخیرا در خصوص كاهش تعهدات برجامى خود در پیش گرفته است، استوار باشد. اگر رفتار اروپا در ویترین سیاست خارجى ما قرار بگیرد و مردم و رسانه‌ها در مورد آن قضاوت كنند، آنوقت همه متوجه مى‌شوند كه چهره واقعى اتحادیه اروپا چگونه است. بدون‌شك، نظام و ملت ایران نه تنها در برابر كارشكنى‌هاى ایالات متحده آمریكا سخت‌ترین واكنش را نشان خواهند داد، بلكه در مواجهه با اتحادیه اروپا نیز رصد دقیق و هوشمندانه‌اى از رفتار طرف مقابل باید وجود داشته باشد. در این صورت، جایى براى فریبكارى و نیرنگ طرف مقابل باقى نخواهد گذاشت.